Hậu duệ vua Minh Mạng và câu chuyện bảo tồn nghề may gối cung đình

Ở "tuổi thượng thọ" vẫn may gối

Cụ Huệ sinh ra và lớn lên trong một gia đình danh gia vọng tộc, yêu nước; là cháu nội của Hoài Đức Quận Công Miên Lâm (Phụ chánh thân với vua Hàm Nghi và Thành Thái). Thời nhỏ, cụ Huệ ở nhà phụ cha làm nghề thuốc Bắc.

Nguồn: Internet

Trước khi lên Huế cùng cha, vì là con cháu của hoàng tộc nên cụ được cho phép vào trong Đại Nội học may vá, thêu thùa như các Công Tôn Nữ khác.

Đến sau năm 1954, cụ Trí Huệ được hoàng tộc triều Nguyễn xin về ở tại Cung An Định để phục vụ Đức Từ Cung. Đây chính là thời gian cụ tích tụ kinh nghiệm về nghề làm gối dựa. Được biết, để hoàn thành một chiếc gối phải trải qua rất nhiều công đoạn như may vỏ, may ruột, nhồi bông, ráp gối, thêu...
Việc may gối trái dựa ở chốn cung đình cũng phải tuân thủ những nguyên tắc hết sức chặt chẽ. Theo cụ, gối được may theo mẫu sẵn có; gối của vua thì phải đủ 5 lá, có màu vàng, trên gối có thêu hình rồng tượng trưng cho uy quyền. Gối của Hoàng thái hậu và các quan thì phải đủ 4 lá, tùy theo màu ghế mà có thể chọn những màu sắc và hoa văn khác nhau cho phù hợp nhưng tuyệt đối không được trùng với vua.

Nguồn: Ỷ Vân Hiên

Sau Cách mạng tháng Tám, loại gối dựa cực kỳ nổi tiếng cả trong và ngoài nước, mỗi lần có dịp đi công tác tại Huế là các quan chức nước ngoài đều không quên mua một chiếc gối dựa để làm kỷ niệm.

Luôn trăn trở về nghề 

Nguồn: Internet

Khi không còn Đức Từ Cung cũng như đất nước thời bấy giờ nhiều biến động, cụ Huệ về lại làng Hương Cần sống với tuổi già. Nhưng trong tâm cụ vẫn luôn đau đáu với nghề nên dù đã tuổi cao nhưng hằng ngày cụ vẫn làm gối trái dựa mà mình đã gắn bó.

“Ở Huế hiện có nhiều nghề truyền thống được chính quyền quan tâm, bảo tồn đó chứ; nhưng riêng nghề làm gối trái dựa mà chỉ có tôi làm thì lại rất ít người biết đến, chẳng ai để ý mà bảo tồn. Nhiều lúc cũng chạnh lòng lắm mà biết làm sao đây, nói cấp trên rồi vẫn vậy...”, cụ tâm sự.

Nguồn: Ỷ Vân Hiên

Cụ Huệ cũng chia sẻ hiện trong nhà có con dâu và cháu đang tập làm, cũng như có một số sinh viên đến tìm cụ để học. Ai cũng có năng khiếu để làm gối nhưng để làm ra một cái gối thực sự hoàn chỉnh thì chưa được thành thạo vì có độ khó nhất định.
Chị Lê Thị Liền (con dâu cụ Huệ) chia sẻ “Phải nói mẹ tôi may bằng tay rất tuyệt vời, gọi là “chuyên gia” thì đúng hơn. Giờ già rồi mà vẫn cặm cụi may gối khiến ai ai cũng nể, tôi và gia đình khuyên đừng làm nữa mà mẹ có nghe đâu. Mong sao mẹ sống qua 100 tuổi là quý lắm...”.

Nguồn: Ỷ Vân Hiên

Nói về kỉ niệm đáng nhớ, cụ Huệ bộc bạch có lẽ sẽ không bao giờ quên ngày ra Hà Nội và được gặp Đại tướng Võ Nguyên Giáp cách đây 16 năm.

“Tôi đã chuẩn bị một chiếc gối dựa do tôi ấp ủ làm ra, có 5 lá bọc lớp vải màu vàng. Khi Đại tướng nhận thì tôi rất vui vì đó là tấm lòng của tôi dành tặng cho vị lãnh đạo mà mình hết sức kính mến...”, cụ Huệ tâm sự.

Cụ Trí Huệ cho biết thêm, hiện tại mong muốn lớn nhất của cụ là làm thế nào đó có thể truyền dạy, bảo tồn được nghề làm gối trái dựa của cha ông. Hay chí ít làm sao giới thiệu sản phẩm gối trái dựa cho nhiều người biết đến hơn nữa.

Xem thêm về TOUR Huế